Kiedy trzeba wykonać nowe pomiary PEM, nawet jeśli poprzednie są jeszcze ważne?


Do zakładu trafia nowa zgrzewarka, piec indukcyjny, falownik, transformator lub rozdzielnia.

Dla produkcji to większa wydajność i nowe możliwości.

Dla służb BHP oraz inspektorów PIP i PIS to przede wszystkim sygnał, że mogły zmienić się warunki środowiska pracy.

W wielu firmach nadal działa proste założenie: skoro ostatnie pomiary były niedawno, to nic nie trzeba robić. To jednak tak nie działa.

Pojawienie się nowego źródła pola elektromagnetycznego (PEM) lub zmiana parametrów pracy obecnego, oznacza zmianę poziomu narażenia pracowników, a w konsekwencji konieczność wykonania nowych pomiarów, niezależnie od terminów wynikających z dotychczasowego harmonogramu.

Co sprawdzi Inspekcja Pracy a na co zwróci uwagę Inspekcja Sanitarna?

Chociaż inspektorzy Państwowej Inspekcji Pracy i Państwowej Inspekcji Sanitarnej działają w obszarze ochrony warunków pracy, oceniają go z różnych perspektyw - merytorycznej i formalnoprawnej.

Państwowa Inspekcja Sanitarna
Główny obszar kontroli :

  • ocena środowiska pracy i kompletność danych pomiarowych: weryfikacja, czy w dokumentacji stanowisk pracy uwzględniono wszystkie występujące czynniki szkodliwe i uciążliwe,
  • pomiary wykonywane przez laboratoria akredytowane: sprawdzenie, czy badania i pomiary czynników szkodliwych zostały przeprowadzone przez jednostki posiadające stosowną akredytację oraz czy zakres i metodyka pomiarowa odpowiadają rodzajowi zagrożeń,
  • powiązanie wyników pomiarów z skierowaniami na badania profilaktyczne: kontrola, czy wyniki pomiarów zostały odzwierciedlone w dokumentach kierujących pracowników na badania lekarskie oraz czy przyjęte kryteria oceny narażenia są zgodne z obowiązującymi normami i wytycznymi,
  • rejestry i karty pomiarów: weryfikacja prowadzenia rejestrów pomiarów czynników szkodliwych oraz kompletności i poprawności kart rejestracyjnych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Państwowa Inspekcja Pracy
Główny obszar kontroli :

  • aktualność i adekwatność oceny ryzyka zawodowego: sprawdzenie, czy ocena ryzyka została zaktualizowana i odnosi się do rzeczywistych zagrożeń występujących na danym stanowisku pracy,
  • informowanie i instruktaż pracowników: ocena, czy pracownicy zostali zapoznani z występującymi zagrożeniami oraz z przyjętymi środkami zapobiegawczymi, procedurami bezpieczeństwa i stosownymi instrukcjami,
  • pomiar czynników ujawnionych w instrukcjach producenta: kontrola, czy dokonano pomiarów czynników szkodliwych wskazanych przez producentów maszyn i urządzeń w instrukcjach eksploatacji oraz czy wyniki tych pomiarów są udokumentowane,
  • zakres skierowań na badania medycyny pracy: weryfikacja, czy skierowania na badania profilaktyczne zawierają odpowiednie informacje o zakresach i wartościach czynników występujących w środowisku pracy (na przykład narażenie na pola elektromagnetyczne - PEM) oraz czy wskazania te odpowiadają rzeczywistemu narażeniu.

5 punktów ważnych podczas kontroli

  1. Aktualność wyznaczonych stref

Nowe lub zmienione urządzenia mogą zmienić zasięg oddziaływania PEM, a nawet powodować nakładanie się pól z kilku źródeł. Inspektor porównuje dokumentację z rzeczywistą pracą maszyn.

  1. Aktualizacja Oceny Ryzyka Zawodowego (ORZ)

Każda zmiana w źródłach PEM powinna być uwzględniona w ORZ, razem z aktualnymi środkami ochrony i zasadami pracy.

  1. Ochrona pracowników w grupach szczególnego ryzyka

Szczególną uwagę zwraca się na osoby z implantami medycznymi, takimi jak rozruszniki serca czy aparaty słuchowe, oraz kobiety w ciąży. W ich przypadku nawet niższe poziomy ekspozycji mogą wymagać ograniczeń organizacyjnych.

  1. Oznakowanie i zabezpieczenie stref na terenie zakładu

Jeśli zmienia się układ stref ochronnych, nowa organizacja przestrzeni musi zostać natychmiast uwidoczniona w zakładzie pracy poprzez: aktualizację oznaczeń na samych urządzeniach źródłowych, zmianę tablic ostrzegawczych i linii wyznaczających granice stref, dostosowanie instrukcji BHP umieszczonych przy stanowiskach pracy.

 
1

  1. Wiarygodność i zgodność

Podczas kontroli inspektorzy zwracają szczególną uwagę na:

  • spójność dokumentacji - organy kontrolne oczekują, że dokumentacja pomiarowa, rejestry oraz oceny ryzyka będą ze sobą koherentne i wzajemnie powiązane,
  • kompetencje wykonawców pomiarów - pomiary czynników szkodliwych powinny być wykonywane przez jednostki posiadające odpowiednią akredytację,
  • komunikację z pracownikami - należy zapewnić dowody przeprowadzenia instruktażu i zapoznania pracowników z zagrożeniami oraz instrukcjami postępowania,
  • dostosowanie skierowań na badania - skierowania na badania medycyny pracy faktyczne parametry narażenia występujące na stanowisku.

Kiedy wykonuje się pomiary PEM?

Pomiary nie są wykonywane wyłącznie według sztywnego harmonogramu.

Pomiary wykonuje się zawsze wtedy, gdy zmienia się ryzyko, np.:

  • po instalacji nowych urządzeń emitujących PEM,
  • po modernizacji lub zmianie parametrów pracy,
  • po zmianach układu hali,
  • gdy pojawiają się wątpliwości co do poziomu narażenia.

Podsumowanie

Rozbudowa i modernizacja parku maszynowego zwiększa możliwości przedsiębiorstwa, ale jednocześnie wymaga bieżącej aktualizacji dokumentacji BHP. Z tego powodu pomiary PEM powinny być odnawiane zawsze wtedy, gdy zmieniają się warunki techniczne, a nie jedynie zgodnie z harmonogramem.

Sprawozdanie z pomiarów PEM jest podstawowym dokumentem umożliwiającym rzetelną ocenę narażenia i właściwe zarządzanie bezpieczeństwem pracy.

autor: Anna Kowalczyk

redakcja: Seweryn Banasik

Będzie nam niezwykle miło, jeśli dołączysz do grona subskrybentów naszego biuletynu i zostaniesz z nami na dłużej.

W naszych mediach społecznościowych pokazujemy, jak pracujemy, co nas inspiruje i jak rozwijamy nasze inicjatywy.