Drabina przenośna - powszechnie stosowana, często zakazana

Drabina przenośna - powszechnie stosowana, często zakazana.

Czy istnieje możliwość znalezienia kompromisu?

Praca na wysokości od lat pozostaje jedną z głównych przyczyn najcięższych wypadków w pracy. Niezależnie od branży, prędzej czy później pojawia się konieczność wykonania zadań na wysokości z wykorzystaniem drabiny. Pracownicy zaangażowani w te czynności bardzo szybko oswajają się z zagrożeniami. Codzienna obecność w otoczeniu instalacji przemysłowych, konstrukcji stalowych, ciągów technologicznych oraz urządzeń zlokalizowanych na wysokości sprawia, że wiele potencjalnych ryzyk zaczyna być postrzeganych jako naturalny element pracy. To właśnie wtedy rodzi się największe niebezpieczeństwo, ponieważ większość wypadków przy pracy na wysokości nie wynika z braku doświadczenia, lecz z nadmiernej pewności siebie, pośpiechu oraz przekonania, że skoro dana czynność była wykonywana setki razy, to tym razem również wszystko zakończy się bezpiecznie.

Drabina od lat pozostaje jednym z najczęściej wykorzystywanych środków dostępu podczas prac na wysokości, ponieważ jest szybka w użyciu, mobilna i pozwala dostać się tam, gdzie ustawienie rusztowania albo podnośnika byłoby czasochłonne lub zwyczajnie niemożliwe. Problem polega jednak na tym, że jej prostota często usypia czujność pracowników, którzy zaczynają traktować ją bardziej jako codzienny element wyposażenia niż sprzęt wymagający świadomego i odpowiedzialnego użytkowania. Tymczasem statystyki pokazują wyraźnie, że upadki z wysokości nadal należą do najczęstszych przyczyn ciężkich i śmiertelnych wypadków przy pracy, a jedną z głównych przyczyn takich zdarzeń pozostaje utrata równowagi, wychylanie się poza obrys drabiny oraz brak zachowania zasady trzech punktów podparcia.

Pomimo powszechnego stosowania powinniśmy pamiętać, że nie powinniśmy traktować drabiny jako uniwersalnego stanowiska roboczego i zawsze brać po uwagę możliwości i ograniczenia wskazane przez ustawodawcę.

Kiedy można pracować z drabiny?

Zgodnie z § 8b ust. 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy:

„Prace na wysokości mogą być wykonywane przy użyciu drabiny jako stanowiska roboczego jedynie w warunkach, w których wykorzystanie innego, bardziej bezpiecznego sprzętu roboczego nie jest uzasadnione z powodu niskiego poziomu ryzyka i krótkotrwałego wykorzystania albo istniejących okoliczności, których pracodawca nie może zmienić.”

W praktyce oznacza to, że drabina może być wykorzystywana wtedy, gdy:

Przykładem takich prac mogą być:

Kiedy drabina nie powinna być używana?

Drabina przenośna nie powinna być wykorzystywana jako stanowisko pracy w sytuacjach, gdy istnieje możliwość zastosowania bezpieczniejszego rozwiązania lub gdy charakter pracy zwiększa ryzyko upadku.

Nie należy używać drabiny, gdy:

Szczególnie niebezpieczne są sytuacje, w których użytkownik próbuje „dosięgnąć jeszcze kawałek dalej”, zamiast przestawić drabinę. Wystarczy jeden niekontrolowany ruch biodra lub utrata środka ciężkości, aby rutynowa czynność zakończyła się poważnym urazem.

Drabina to przede wszystkim środek dostępu

Przepisy jasno wskazują, że przy wyborze sprzętu do pracy na wysokości należy w pierwszej kolejności stosować środki ochrony zbiorowej.

W nowoczesnych zakładach przemysłowych coraz częściej ogranicza się pracę wykonywaną bezpośrednio z drabin właśnie na rzecz stabilniejszych i bezpieczniejszych rozwiązań.

Najczęstsze błędy podczas pracy na drabinie

W praktyce największe zagrożenie pojawia się nie wtedy, gdy drabina jest uszkodzona, lecz wtedy, gdy użytkownik:

To właśnie rutyna i pośpiech najczęściej prowadzą do wypadków.

Znaczenie normy EN 131 +A2

Analizując zagadnienia związane z bezpiecznym użytkowaniem drabin, nie można pominąć normy PN-EN 131+A2, która stanowi podstawowy dokument określający wymagania w tym zakresie.

Norma PN-EN 131 +A2 wprowadza  podział drabin ze względu na sposób użytkowania:

• Professional - drabiny przeznaczone do zastosowań zawodowych i przemysłowych,
• Non-professional - drabiny przeznaczone do użytku domowego i okazjonalnego.

Drabiny wykorzystywane w środowisku profesjonalnym powinny spełniać wymagania normy PN-EN 131 +A2, która określa m.in.: